Istnieje pewien rodzaj ciszy, który następuje po ostatnim zdaniu wielkiej powieści. To nie jest pustka, lecz rezonans; echo świata, który właśnie opuściliśmy, jeszcze drgające w zakamarkach duszy. Był to niegdyś moment sakralny, przestrzeń na oddech, którą mistrzowie pióra pieczołowicie projektowali, często domykając ją posłowiem – ostatnim, serdecznym uściskiem dłoni autora, jego ukłonem w stronę czytelnika.

Dziś ta cisza została zagłuszona. Została brutalnie zamordowana przez algorytm, który w milisekundzie po ostatniej kropce podsuwa nam „10 książek, które musisz przeczytać, jeśli spodobała ci się ta”. Ostatnie słowo umarło, a my, wpatrzeni w ekran, nawet nie zauważyliśmy jego agonii.

Zanim zdążyliśmy ochłonąć po rewolucji, jaką w naszych życiorysach wywołał trener personalny, a w naszych duszach terapeuta, na horyzoncie pojawił się nowy mesjasz dobrobytu: finansowy life-coach. Postać niemal mityczna, która za skromną opłatą obiecuje przemienić nasz skromny budżet w prężnie działające imperium finansowe. Obiecuje porządek w chaosie, strategię w spontaniczności i procent składany tam, gdzie do tej pory rosły co najwyżej odsetki od debetu. Pytanie brzmi: czy to faktycznie spersonalizowana mapa do skarbca El Dorado, czy może raczej nowa, wyjątkowo droga wersja aplikacji z listą wydatków?

Znacie to uczucie? Letnia wyprzedaż na Steamie, portfel płacze, a Ty z uśmiechem psychopaty dodajesz do koszyka dwudziestą grę, której “na pewno dasz szansę”. Biblioteka pęka w szwach, ikony kuszą obietnicami setek godzin zabawy, a Ty… odpalasz po raz tysięczny Skyrima. Spokojnie, to nie Twoja wina! Najnowsze badania Instytutu Cybernetyki Behawioralnej w Pacanowie rzucają nowe światło na ten problem. Naukowcy zidentyfikowali nowe zaburzenie: Syndrom Chronicznej Akumulacji Cyfrowej, w skrócie CH.A.C.

W mrocznych zakamarkach cyfrowej komunikacji, gdzie klarowność myśli ustępuje miejsca emocjonalnej mgle, narodził się potwór. Zjawisko subtelne, lecz o niszczycielskiej sile bomby kasetowej, rujnujące fundamenty dojrzałych relacji. Mowa o Syndromie Interrogatywnej Kapitulacji (SIK), którego sztandarowym zawołaniem jest pozornie niewinne pytanie: „Jesteś zły/zła?”. To nie jest prośba o informację. To jest akt pasywnej agresji, retoryczny szantaż, który zmusza rozmówcę do natychmiastowego porzucenia własnych stanów i zajęcia się neurotycznym lękiem pytającego.

Instytut Etyki Komunikacyjnej w Zgierzu w swoim najnowszym raporcie „Zmierzch Asertywności” określa SIK jako „cichą pandemię infantylizmu”. Według badaczy, ponad 73% przypadków użycia tej frazy nie ma na celu zrozumienia stanu emocjonalnego drugiej osoby, lecz wymuszenie natychmiastowego rozgrzeszenia i zapewnienia o niezachwianej akceptacji. To kapitulacja przed odpowiedzialnością za własne emocje, opakowana w pozory troski. Czy jesteśmy świadkami ostatecznej profanacji sakramentu rozmowy?

W dobie wielkich wyzwań cywilizacyjnych, samorząd Gminy Węzeł Górny postanowił skupić się na problemie, który, jak się okazuje, spędzał sen z powiek lokalnym włodarzom od lat: nieujednoliconym sposobem wiązania sznurowadeł. Nowa uchwała, opatrzona numerem CXXIII/45/2024, wprowadza obligatoryjny standard wiązania obuwia na terenie całej gminy. Czy Twoja poranna toaleta obuwnicza przejdzie inspekcję straży miejskiej?

Wydawać by się mogło, że aranżacja własnego mieszkania to ostatni bastion prywatności, w którym decyduje wyłącznie nasz gust i poczucie komfortu. Nic bardziej mylnego, przynajmniej dla mieszkańców gminy Prosty Kąt. Tamtejsza rada gminy, w trosce o porządek przestrzenny i harmonię społeczną, postanowiła wziąć sprawy – a konkretnie krzesła – w swoje ręce. Nowa uchwała precyzyjnie określa, jak i gdzie powinny stać meble do siedzenia w naszych domach. Czy czeka nas rewolucja w salonach i jadalniach?

Znasz to uczucie? Jesteś w samym środku clutchu, 1v5, na twoich barkach spoczywa los całego serwera. Wsłuchujesz się w otoczenie z precyzją nietoperza w jaskini. Słyszysz szelest przeładowania za trzema ścianami, oddech przeciwnika chowającego się w krzakach po drugiej stronie mapy, a nawet zmianę ciśnienia powietrza spowodowaną rzuconym granatem. A potem zdejmujesz słuchawki i dowiadujesz się, że od godziny wyje alarm przeciwpożarowy, obiad stygnie na stole od dwóch, a twoja druga połówka od czterdziestu minut próbuje ci powiedzieć, że właśnie adoptowała alpakę. Brzmi znajomo? Spokojnie, to nie ty jesteś ignorantem. Jesteś ewolucyjnie zaawansowany!

Pamiętacie ten moment? Ostatni utwór na płycie dobiega końca, wybrzmiewa finałowy akord, a na wyświetlaczu odtwarzacza CD pojawia się triumfalna cyfra oznaczająca całkowity czas trwania albumu. Lecz zamiast zatrzymać krążek, pozwalamy mu wirować dalej. I wtedy, po minucie, dwóch, a czasem i dziesięciu minutach grobowej ciszy, z głośników wypływa on – duch, szept, nieproszony gość na uczcie dźwięków. Ukryty utwór. Ten mały akt artystycznego terroryzmu, ostatni bastion tajemnicy w epoce pre-algorytmicznej, właśnie kona na naszych oczach. A my, zamiast zgotować mu pogrzeb z honorami, pozwalamy, by jego widmo zostało bezceremonialnie zeskrobane z cyfrowych archiwów przez bezduszne skrypty.

Czy zastanawiałaś się kiedyś, dlaczego po przekroczeniu progu własnego domu czujesz niewyjaśnione napięcie? Dlaczego rodzinne kłótnie wybuchają z pozoru bez powodu, a spokój ducha jest tak trudny do osiągnięcia? Odpowiedź może być bliżej, niż myślisz. Dosłownie na wyciągnięcie ręki. Ujawniamy szokującą prawdę o metalowym strażniku twoich drzwi – klamce.

W erze cyfrowego nomadyzmu i wszechobecnych aplikacji obiecujących elastyczność, termin „gig economy”, czyli nasza rodzima „ekonomia koncertowa”, brzmi jak aria wolności dla uszu zmęczonego korporacyjnym rygorem pracownika. Obraz prezesa własnego losu, pracującego z hamaka na Bali za pomocą jednego smartfona, stał się nowym Świętym Graalem rozwoju osobistego. Jednakże, jak wskazują najnowsze analizy Instytutu Finansów Stosowanych i Rozczarowań (IFSiR), za tą lśniącą fasadą kryje się często prozaiczna walka o przetrwanie, w której jedyną elastycznością jest ta w naszym kręgosłupie, od schylania się po kolejne nisko płatne zlecenia.

Czy zatem jesteśmy świadkami rewolucji na rynku pracy, która uwolni nas z okowów etatu, czy raczej bierzemy udział w masowym eksperymencie, którego celem jest sprawdzenie, jak nisko można zbić stawkę za godzinę, zanim pracownik zorientuje się, że dopłaca do interesu? W moim cyklicznym felietonie „Co nam urosło, co nam spadło” przyjrzymy się dziś, co tak naprawdę rośnie w ekonomii koncertowej – nasza niezależność czy raczej stan naszego zadłużenia.