Cień pod kontrolą? Gmina Równy Cień wprowadza „Ustawę o Normatywnym Rzucie Cienia”. Pod lupą prawa

Czy Twój parasol ogrodowy rzuca cień w sposób zgodny z prawem? Samorządowcy z Gminy Równy Cień uznali, że niekontrolowana ciemność na posesjach narusza ład przestrzenny i dobrostan sąsiedzki.

W cyklu „Pod lupą prawa” przyglądamy się dziś Uchwale nr XLII/2024 Rady Gminy Równy Cień, która weszła w życie z dniem 1 lipca. Dokument, liczący 48 stron wraz z załącznikami geometrycznymi, wprowadza pojęcie „Normatywnego Rzutu Cienia” (NRC). Według autorów regulacji, dotychczasowa dowolność w ustawianiu obiektów małej architektury, wiat garażowych, a nawet wysokich krzewów, prowadziła do „anarchii fotometrycznej”.

Zgodnie z § 12 ust. 3 wspomnianej uchwały, każdy obiekt stały lub ruchomy o wysokości powyżej 120 cm musi zostać usytuowany w taki sposób, aby rzucany przez niego cień w godzinach od 10:00 do 14:00 nie przekraczał granicy działki o więcej niż 15% swojej długości całkowitej. Wyjątek stanowią drzewa wpisane do rejestru zabytków, choć i tu wprowadzono obowiązek „prześwietlania korony w celu zwiększenia transparentności cienia”.

– Naszym celem nie jest karanie mieszkańców, lecz zapewnienie sprawiedliwego dostępu do promieniowania słonecznego dla wszystkich obywateli – wyjaśnia w rozmowie z naszą redakcją inspektor ds. luminancji, mgr inż. Zenon Światłoczuły. – Dokumentacja techniczna NRC jest jasna: jeśli cień Twojego gnomu ogrodowego zasłania sąsiadowi choćby jeden pąk pelargonii w godzinach szczytu, mamy do czynienia z naruszeniem art. 144 Kodeksu cywilnego w związku z nowym prawem miejscowym.

Analiza prawna dokumentu wykazuje jednak szereg nieścisłości. Brak jest precyzyjnej definicji „cienia półmrocznego”, co stwarza pole do nadużyć podczas kontroli. Gmina zakupiła już cztery certyfikowane światłomierze oraz zatrudniła zespół „Cieniomierzy Miejskich”, którzy mają patrolować osiedla w słoneczne dni. Koszt samego oprzyrządowania wyniósł, według sprawozdania z wykonania budżetu, blisko 150 tysięcy złotych.

Mieszkańcy są podzieleni. Podczas gdy jedni widzą w tym szansę na ukrócenie samowoli właścicieli ogromnych trampolin, inni wskazują na absurdalność pomiarów w dni zachmurzone. Eksperci z Instytutu Prawa Astronomicznego ostrzegają: prawo, które próbuje skodyfikować zjawiska fizyczne niezależne od woli człowieka, często staje się martwą literą lub narzędziem lokalnych sporów. Będziemy monitorować, czy pierwsze mandaty wystawione za „zbyt długi cień altany” utrzymają się w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym.