Pod lupą prawa: Gmina Czysty Łyk wprowadza „Ustawę o Normatywnym Przełyku”. Czy pijesz wodę zgodnie z prawem?

Czy zastanawiały się Państwo kiedyś, ile mililitrów płynu trafia do Państwa gardła podczas jednego łyku? Dla większości z nas to kwestia czystego odruchu fizjologicznego. Jednak w gminie Czysty Łyk stało się to przedmiotem szczegółowej regulacji prawnej. Uchwała nr XLV/302/2024 wprowadza bowiem „Standardy Normatywnego Poboru Płynów w Przestrzeni Publicznej”. Pod lupą prawa analizuję ten bezprecedensowy dokument, który pod płaszczykiem walki o zasoby wodne drastycznie ingeruje w anatomię mieszkańców.

Zgodnie z paragrafem 4 wspomnianej uchwały, „jednorazowy ubytek płynu z naczynia, butelki lub innego pojemnika, dokonywany drogą doustną na obszarze administrowanym przez Gminę, nie może przekraczać objętości 22,5 mililitra (± 5% błędu statystycznego)”. Co więcej, ustawodawca lokalny precyzyjnie określił czas trwania jednego kontaktu warg z krawędzią naczynia na maksymalnie 1,8 sekundy.

Skąd tak precyzyjne liczby? Urząd Gminy powołuje się na ekspertyzę niezależnego (choć opłacanego w całości z budżetu gminy) Instytutu Hydrologii Przełykowej w podstołecznych Ząbkach. Z raportu wynika, że przeciętny obywatel podczas upałów wykazuje tendencję do tzw. „łykania kompulsywnego”, co ma rzekomo prowadzić do marnotrawstwa wody oraz „estetycznego nieładu twarzoczaszki” w miejscach publicznych.

– Chodzi o bezpieczeństwo i solidarność społeczną – tłumaczy w rozmowie ze mną przewodniczący rady gminy, mgr inż. Waldemar Suchy. – Widzimy ludzi, którzy potrafią jednym haustem opróżnić półlitrową butelkę. To nieekologiczne, niezdrowe i, powiedzmy sobie szczerze, skrajnie egoistyczne. Chcemy nauczyć mieszkańców szacunku do każdego łyka.

Jak urzędnicy planują egzekwować nowe prawo? Analiza budżetu gminy na kolejny rok ujawnia niepokojącą pozycję: „Zakup laserowych czujników przełykowych dla Straży Gminnej” na kwotę 180 tysięcy złotych. Patrole mają być wyposażone w tzw. Hydromierze Gardłowe, które na podstawie analizy drgań krtani będą w stanie określić objętość przełkniętej cieczy z odległości do pięciu metrów.

Za przekroczenie normatywu przewidziano surowe kary administracyjne: od pouczenia przy pierwszym „głębokim łyku”, aż po mandat karny w wysokości 500 złotych za recydywę. Wyłączone z regulacji są jedynie osoby posiadające specjalne zaświadczenie lekarskie o chronicznej suchości gardła (tworzące tzw. Paszport Hydratacyjny), którego wyrobienie w lokalnym ośrodku zdrowia kosztuje 120 złotych.

Jako obserwatorka mechanizmów demokratycznych muszę zadać pytanie: gdzie leży granica między dbaniem o dobro wspólne a jawnym absurdem biurokratycznym? Choć intencje ochrony zasobów wodnych mogą brzmieć szlachetnie, to wdrażanie systemów kontroli ludzkiego przełyku rodzi uzasadnione obawy o wolności obywatelskie. Przykład gminy Czysty Łyk pokazuje, jak łatwo lokalne prawo może stać się narzędziem opresji obudowanej pseudonaukową retoryką.