Design

Pamiętacie ten szept? Ten dyskretny, niemal nabożny szelest, gdy palce rozrywały kopertę, by odsłonić kartonik o gramaturze obiecującej więcej niż tylko informację. Zaproszenie. Nie powiadomienie, nie link, nie wpis w kalendarzu. Namacalny artefakt, prolog do wydarzenia, który zaczynał się w chwili, gdy listonosz wrzucił go do naszej skrzynki. Dziś skrzynki milczą, a ich cyfrowi kuzyni krzyczą notyfikacjami o wydarzeniach, które równie dobrze mogłyby być aktualizacją oprogramowania.

Według najnowszych, choć niepokojących danych Międzywydziałowego Instytutu Etyki Cyfrowej i Relacji Międzyludzkich (MIECiRM), ponad 87% zaproszeń w przestrzeni społecznej odbywa się dziś za pośrednictwem platform, które traktują nas jak węzły w sieci, a nie gości honorowych. Czy w pogoni za efektywnością, zamieniliśmy gest serca na kliknięcie myszy?

Spójrzmy prawdzie w oczy, przechodząc obok multipleksu, nie obcujemy już z galerią sztuki, a z katalogiem produktów Ikei. Zunifikowane, pozbawione duszy plansze, na których lewitujące głowy bohaterów patrzą w różnych kierunkach z tym samym wyrazem egzystencjalnego znużenia, skąpane w obowiązkowej poświacie cyjanu i pomarańczy. To nie jest już zaproszenie do świata wyobraźni. To jest etykieta na puszce z generycznym sosem filmowym, krzycząca: “Znasz te twarze! Znasz te kolory! Konsumuj!”. Plakat, niegdyś artystyczny prolog, autonomiczne dzieło sztuki, stał się zakładnikiem algorytmu i badań fokusowych.

Pamiętacie ten szelest? Ten subtelny ciężar w dłoniach, obietnicę ukrytą w fakturze papieru, zapowiedź uczty zakodowaną w kunsztownej typografii? Karta dań. Nie, nie spis potraw. Karta dań – prolog do symfonii smaków, pierwszy akt teatralnego doświadczenia, jakim jest posiłek. Dziś ten prolog zastąpił zimny, cyfrowy nekrolog: czarny, poszarpany kwadrat na białej naklejce, bezduszny portal do listy pozycji, która równie dobrze mogłaby być spisem części zamiennych do pralki. Czy to tylko postęp, czy może cichy zamach na duszę gastronomii?