Savoir-Vivre

W dobie powszechnej cyfryzacji i wszechobecnych systemów naprowadzania satelitarnego, ludzkość stanęła w obliczu bezprecedensowego upadku kultury konwersacyjnej. Instytut Etykiety i Teorii Przestrzeni im. Jana Sebastiana Bacha alarmuje: coraz częściej pierwszy sygnał dźwiękowy połączenia telefonicznego nie zwiastuje kurtuazyjnego zapytania o samopoczucie, lecz brutalną, niemal inkwizycyjną próbę ustalenia współrzędnych geograficznych rozmówcy. Syndrom Geoprzestrzennej Uzurpacji Komunikacyjnej (SGUK) staje się nową plagą, która zamienia bliźniego w kropkę na mapie.

Obserwując współczesne teatrum międzyludzkich interakcji, trudno oprzeć się wrażeniu, że jako cywilizacja zrezygnowaliśmy z dążenia do doskonałości na rzecz wygody, która niebezpiecznie graniczy z gnuśnością. Jeszcze nie tak dawno proces zbliżenia dwojga istot ludzkich przypominał starannie zaplanowaną liturgię – pełną szacunku, odpowiedniego anturażu i, co najważniejsze, wysiłku intelektualnego. Dziś jednak, w dobie wszechobecnego pośpiechu i duchowej jałowizny, szczytem kunsztu matrymonialnego stało się lakoniczne zaproszenie na „oglądanie serialu”, co w istocie jest jedynie eufemizmem dla totalnej kapitulacji przed kulturą wysoką.

W dobie postępującej sekularyzacji dobrych manier i powszechnego rozkładu struktur hierarchicznych, stoimy w obliczu zjawiska, które Instytut Etykiety i Transcendencji im. Jana Pawła Woronicza określił mianem Syndromu Werbalnego Egalitaryzmu Wymuszonego (SWEW). To patologiczna tendencja do skracania dystansu komunikacyjnego, przejawiająca się w bezpardonowym przechodzeniu na „ty” bez uprzedniego sakramentu zgody obu stron.

Pamiętacie ten szept? Ten dyskretny, niemal nabożny szelest, gdy palce rozrywały kopertę, by odsłonić kartonik o gramaturze obiecującej więcej niż tylko informację. Zaproszenie. Nie powiadomienie, nie link, nie wpis w kalendarzu. Namacalny artefakt, prolog do wydarzenia, który zaczynał się w chwili, gdy listonosz wrzucił go do naszej skrzynki. Dziś skrzynki milczą, a ich cyfrowi kuzyni krzyczą notyfikacjami o wydarzeniach, które równie dobrze mogłyby być aktualizacją oprogramowania.

Według najnowszych, choć niepokojących danych Międzywydziałowego Instytutu Etyki Cyfrowej i Relacji Międzyludzkich (MIECiRM), ponad 87% zaproszeń w przestrzeni społecznej odbywa się dziś za pośrednictwem platform, które traktują nas jak węzły w sieci, a nie gości honorowych. Czy w pogoni za efektywnością, zamieniliśmy gest serca na kliknięcie myszy?