Selfie

Był czas, gdy muzeum stanowiło świątynię ciszy, azyl dla oka zmęczonego banałem codzienności, a spojrzenie rzucone na płótno mistrza było aktem niemal mistycznej komunii. Wchodziliśmy tam, by patrzeć, by chłonąć, by pozwolić, aby kolor i forma przeniknęły nas do szpiku kości, zmieniając coś w naszej duszy na zawsze. Dziś te same korytarze tętnią bezgłośnym krzykiem migawek i desperackim poszukiwaniem idealnego kąta, a święty akt kontemplacji został zastąpiony przez nerwową choreografię kciuka na ekranie.

Staliśmy się pielgrzymami nie sztuki, lecz własnego wizerunku na jej tle. Arcydzieło, niegdyś cel sam w sobie, zdegradowane zostało do roli egzotycznego tła, luksusowego rekwizytu w niekończącym się spektaklu pod tytułem „Ja”. Obserwuję te tłumy, odwrócone plecami do Rembrandta, mrużące oczy nie po to, by dostrzec subtelność światłocienia, lecz by sprawdzić, czy dziubek na selfie jest wystarczająco symetryczny. To nekrolog dla percepcji, elegia na śmierć uważności.

Pamiętam ten drżący szept atramentu na papierze. Był to niemal liturgiczny akt, sakrament zawierany między bogiem a wyznawcą, gdzie kawałek fotografii stawał się relikwią, a podpis – stygmatem obecności. Dziś, w epoce cyfrowej spowiedzi, ten cichy rytuał został zagłuszony przez kakofonię migawek i bezduszny błysk ekranu. Autograf, ten unikalny sejsmogram chwili, zapisany drżeniem dłoni idola, umiera. A jego mordercą jest uśmiechnięte, wykadrowane i przefiltrowane selfie.

Z danych Międzywydziałowego Instytutu Badań nad Zanikiem Pisma Odręcznego (MIBZPO) w Kutnie wynika, że w ciągu ostatniej dekady prośby o autograf na eventach kulturalnych spadły o 87%, podczas gdy liczba wykonanych selfie z twórcami wzrosła o, bagatela, 1240%. To nie jest statystyka. To jest epitafium.