Socjologia

Współczesna cywilizacja, w swoim niepohamowanym pędzie ku absolutnemu komfortowi psychicznemu, wydała na świat potwora o szlachetnie brzmiącym imieniu: dbałość o własne granice. Zjawisko, które w założeniu miało chronić jednostkę przed toksycznością, zmutowało w bezlitosne narzędzie społecznej segregacji, które z aptekarską precyzją odcina od naszego życia każdego, kto śmie zakłócić idealną harmonię naszej mentalnej bańki. Stoimy w obliczu epidemii Syndromu Selektywnej Czystki Społecznej (SSCS), gdzie akt usunięcia znajomego z mediów społecznościowych staje się nowym, cyfrowym auto-da-fé.

W epoce, w której ludzkość z dumą zdeponowała swój zbiorowy intelekt w chmurze, a kompasem naszej kulturowej nawigacji stał się kciuk przesuwający ekran, dokonuje się cicha, acz monumentalna tragedia. Oto ona: śmierć przypadku. Zgon artystycznej serendipity. Codziennie, z precyzją szwajcarskiego zegarmistrza i empatią kata, bezosobowy byt, znany jako „algorytm rekomendacji”, zamyka kolejne drzwi percepcji, budując wokół nas idealnie wygłuszoną celę naszych własnych upodobań. Sprawia, że przestajemy być odkrywcami, a stajemy się wiecznymi turystami w muzeum luster, w którym każda wystawa jest tylko kolejnym odbiciem nas samych.

Czy w tej złotej klatce komfortu, w tej symfonii echa, słyszymy jeszcze cokolwiek poza melodią, którą sami sobie niegdyś zanuciłiliśmy?

Obserwujemy zjawisko o skali doprawdy apokaliptycznej. Słowo „przepraszam”, niegdyś potężny instrument moralnej restytucji, fundament porządku społecznego i osobistej godności, zostało zredukowane do roli nerwowego tiki, fonetycznego wypełniacza ciszy. Dziś rzucamy je na wiatr z nonszalancją godną rozrzucania ulotek, przepraszając za to, że oddychamy w przestrzeni publicznej, że śmiemy istnieć obok innych przedstawicieli naszego gatunku. Czy to już ten moment, w którym ludzkość, w akcie ostatecznej, perwersyjnej pokory, powinna przeprosić Stwórcę za swoje istnienie?

Najnowsze badania Międzyuczelnianego Instytutu Etyki Słowa (MIES) w Genewie nie pozostawiają złudzeń. Zdiagnozowano nową, zatrważającą jednostkę chorobową cywilizacji – Syndrom Patologicznego Przeproszenia (SPP). Jest to schorzenie o dwojakiej, iście diabolicznej naturze, które niczym kwas przeżera fundamenty naszej wspólnoty, niszcząc pojęcie winy i odpowiedzialności.